Nguy cơ gia tăng tình trạng loãng xương và gãy xương ở vùng thành thị cao hơn hơn 15% so với vùng nông thôn. Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn cho rằng đó là do người thành thị có chế độ dinh dưỡng thiếu canxi và những tác động khác của lối sống như hút thuốc lá, thiếu vận động cơ thể, uống quá nhiều bia rượu. Ô nhiễm không khí ở các thành phố lớn cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ loãng xương.

Mỗi năm trên thế giới có khoảng 9 triệu người bị gãy xương, trong số này có khoảng 50% xảy ra ở Đông Nam Á và vùng Thái Bình Dương. Gãy xương là hệ quả xảy ra do loãng xương. Các chuyên gia y tế của thế giới đã cảnh báo tình trạng gãy xương do loãng xương tại châu Á đang gia tăng, đặc biệt là ở vùng thành thị. Loãng xương ở châu Á hiện đang chiếm hàng đầu so với tất cả các lục địa trên thế giới và cấp bách cần một chương trình dự phòng.

Dân thành phố rất dễ bị gãy xương

Bệnh mạn tính gây tốn kém nhất

Theo nhận định của giáo sư Nguyễn Văn Tuấn, Viện Nghiên cứu Y khoa Garvan, Sydney (Úc), hiện nay tần suất gãy xương do loãng xương tương đương với tần suất mắc bệnh ung thư hay tim mạch. Ở phụ nữ sau mãn kinh, nguy cơ gãy xương cổ đùi do loãng xương tương đương với nguy cơ mắc ung thư vú. Còn ở nam giới sau 60 tuổi, nguy cơ gãy xương cột sống cũng tương đương với nguy cơ mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Tại VN, khoảng 20% phụ nữ trên 60 tuổi có triệu chứng loãng xương và hiện có khoảng 2,55 triệu người bị loãng xương, trong đó có tới 1,92 triệu là nữ và 630.000 nam giới. Số ca gãy xương cụ thể ở nước ta được ước tính là khoảng 100.000 ở nữ và 60.000 ở nam.

Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn cho rằng gãy xương là một trong những nguyên nhân làm giảm tuổi thọ, khoảng một nửa phụ nữ bị gãy xương chết trong vòng 7 năm, còn nam giới có nguy cơ tử vong sau gãy xương trong vòng 5 năm. Đối với những bệnh nhân may mắn sống sót sau gãy xương cũng mắc nhiều biến chứng và chất lượng cuộc sống bị giảm sút đáng kể, giảm sức lao động, giảm khả năng đi đứng, giảm sự năng động.

Còn theo tiến sĩ-bác sĩ Lê Anh Thư, Trưởng Khoa Nội cơ xương khớp, Bệnh viện Chợ Rẫy, hai loại gãy xương do loãng xương thường gặp nhất là gãy xương hông và gãy xương đốt sống, với tỉ lệ tử vong cao và tỉ lệ biến chứng đáng kể. Gãy xương do loãng xương, đặc biệt là gãy xương sống gây đau mạn tính, tàn tật, trầm cảm… Bên cạnh đó, những tốn kém cho y tế do gãy xương được ước tính là còn lớn hơn cả chi phí cho các bệnh như tim mạch, ung thư hay bệnh hen. Chi phí trực tiếp cho việc nằm viện hiện nay đã khiến cho bệnh loãng xương trở thành một trong các bệnh mạn tính gây tốn kém nhất.

Người bệnh không chịu điều trị lâu dài

Nguy cơ gia tăng tình trạng loãng xương và gãy xương ở vùng thành thị cao hơn hơn 15% so với vùng nông thôn. Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn cho rằng đó là do người thành thị có chế độ dinh dưỡng thiếu canxi và những tác động khác của lối sống như hút thuốc lá, thiếu vận động cơ thể, uống quá nhiều bia rượu. Ô nhiễm không khí ở các thành phố lớn cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ loãng xương.

Theo tiến sĩ-bác sĩ Lê Anh Thư, khó khăn lớn nhất là làm cho người bệnh chấp nhận điều trị lâu dài mặc dù hiện nay đã có nhiều tiến bộ trong việc điều trị loãng xương. Việc điều trị gãy xương kéo dài từ 3-5 năm, trong khi đó thu nhập của người dân còn thấp và do không ý thức hết mức độ nguy hiểm của biến chứng gãy xương nên hầu hết không ai theo được chương trình điều trị của thầy thuốc. Hiện nay những loại thuốc điều trị hàng đầu của loãng xương có thể làm giảm hơn 50% nguy cơ gãy xương và tăng 3%-8% mật độ xương. Do đó, việc phòng ngừa loãng xương được các thầy thuốc khuyến khích, bao gồm cải thiện dinh dưỡng, ăn uống đủ canxi và vitamin D, vitamin K, tập thể dục thường xuyên để phòng té ngã và vận động để nâng cao mật độ xương. Các biện pháp thay đổi lối sống như bỏ thuốc lá và giảm uống bia rượu cũng là khuyến nghị để làm giảm gánh nặng loãng xương trong dân số chung.

Chưa quan tâm đến phòng ngừa loãng xương

Hiện nay có thể phát hiện sớm những người có nguy cơ cao loãng xương bằng kỹ thuật đo mật độ xương DXA, từ đó có thể phòng ngừa gãy xương bằng cách bổ sung canxi hoặc đề phòng những trường hợp té ngã. Bác sĩ Nguyễn Văn Quang, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, cho rằng việc phòng ngừa loãng xương thuộc nhiều chuyên khoa khác nhau như nội tiết, thấp khớp và sản phụ khoa. Tuy nhiên, ở nước ta hiện nay phẫu thuật viên chỉnh hình đang phải chịu áp lực lớn do tình trạng gãy xương do loãng xương gia tăng vì vấn đề phòng ngừa ở người bệnh chưa được đặt ra.