Bệnh khớp không chỉ phức tạp vì cơ chế bệnh lý. Điểm mâu thuẫn khiến phong thấp vẫn tiếp tục là mối đe doạ cho sức khỏe cộng đồng chính là vì liệu pháp điều trịphong thấp, cho dù với tiến bộ nhảy vọt của kỹ thuật chẩn đoán và phương tiện điều trị, vẫn chưa đạt được hiệu quả như mong muốn.

Dùng nhiều thuốc nhưng bệnh khớp vẫn nặng

Thuốc trị phong thấp đúng là không thiếu, nhưng thuốc vừa có công năng toàn diện, thay vì chỉ tập trung vào tác dụng giảm đau kháng viêm, lại thêm an toàn khi phải dùng dài lâu, hiện vẫn còn rất hiếm, nếu không muốn nói là chưa có rồi mích lòng các hãng thuốc. Chính vì thế mà hậu quả biến dạng khớp vẫn còn chiếm tỷ lệ rất cao, trong khi biện pháp ngoại khoa chỉnh hình không hẳn lúc nào cũng là giải pháp tối ưu.

Như vừa phân tích, không thiếu dược phẩm điều trị phong thấp dù là dẫn xuất từ hóa chất tổng hợp hay từ hoạt chất trong cây thuốc. Nhiều loại thuốc đúng là có tác dụng nhanh để giải quyết triệu chứng cấp tính. Nhưng vấn đề trên thực tế lại là yêu cầu điều trị lâu dài, vì phong thấp không chỉ là bệnh lý nặng phần mạn tính mà còn có khuynh hướng dễ tái phát mỗi khi hội đủ điều kiện thuận lợi, như tình trạng suy nhược cơ thể, thay đổi khí hậu, môi trường bội nhiễm, trạng thái căng thẳng tinh thần… Đây chính là điểm ngặt nghèo cho nhà điều trị vì hầu như dược phẩm nào dùng điều trị phong thấp cũng khó tránh phản ứng phụ bất lợi trên nhiều cơ tạng hay chức năng của cơ thể khi phải dùng dài lâu.

Bệnh đâu chỉ ở khớp

Thêm vào đó, phong thấp bao giờ cũng gắn liền mật thiết với nếp sinh hoạt cá biệt, qua đó chế độ dinh dưỡng, điều kiện lao động… chính là nhân tố góp phần ảnh hưởng trên tiến độ, cường độ và hậu quả của bệnh phong thấp. Phương pháp điều trị, dù dưới hình thức nào cũng thế, nếu chỉ tập trung vào dược phẩm, cho dù có may mắn tìm được thuốc tốt, chắc chắn chỉ là giải pháp phiến diện vì không thể nào đẩy lùi phong thấp khi không có biện pháp đồng thời xử lý các yếu tố đi kèm. Cầm chân không đồng nghĩa với thủ huề. Trái lại, đó chỉ là phương án chờ… thua!

Hơn thế nữa, phong thấp không hề đồng nghĩa với hiện tượng viêm tấy hay bội nhiễm cục bộ. Trong mọi trường hợp, bệnh phong thấp là tấm bình phong của tình trạng khiếm khuyết hay rối loạn trong khâu nào đó của hệ miễn dịch, nghĩa là phải có liên quan hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp với chức năng của hệ thần kinh và nội tiết. Điều trị phong thấp mà chỉ tập trung vào cơ khớp thì tác dụng chắc chắn chỉ có tính chất tạm bợ, cho dù có may mắn thu lượm được hiệu quả trước mắt.

Trị bệnh khác xa với giảm đau

Biết là cần phải giảm đau vì đó là nỗi khổ trước mắt của người bệnh, nhưng giảm đau không đồng nghĩa với điều trị phong thấp, dù là không ít bệnh nhân hay thậm chí một số thầy thuốc vẫn chưa thay đổi định kiến. Với cơ chế bệnh lý của phong thấp, như vừa phân tích một cách đại cương, cho thấy không thể chỉ trông mong vào tác dụng cấp thời của dược phẩm để nuôi ảo vọng chữa lành bệnh.

Thuốc giảm đau kháng viêm, dù với cơ chế tác dụng nào cũng thế, không thể là biện pháp hàng đầu trong phác đồ điều trị phong thấp. Ngược lại, dược phẩm đặc hiệu chỉ có thể triển khai tác dụng như mong muốn nếu được phối hợp trong một quy trình điều trị với nhiều công đoạn có tính hỗ tương, qua đó việc áp dụng hoạt chất thiên nhiên, chẳng hạn từ các loại thực phẩm hay dược phẩm có công năng bảo vệ mặt khớp, ổn định dịch khớp, kháng viêm sinh học, chống lão hóa và tăng cường sức đề kháng, là biện pháp nên được lưu tâm hàng đầu.

Ngày nào chưa có giải pháp xây dựng trên cơ sở sinh học nhằm mục tiêu điều trị tổng thể, nnhưng cho mỗi cơ tạng cá biệt, thì phong thấp nếu có tạm lùi ít bước cũng chỉ là bước lùi chiến thuật. Đó chính là lý do tại sao phong thấp là bệnh dễ tái phát. Đó đồng thời là nguyên nhân gây hao mòn sức đề kháng của nạn nhân để nhiều bệnh chứng thoái hóa và ác tính từ đó có cơ hội thừa nước đục thả câu. Vì thế, bất cứ phương án nào nhằm điều trị phong thấp một cách toàn diện cũng đồng thời mang ý nghĩa dự phòng nhiều bệnh chứng khác. Không được như thế vì thầy thuốc không cao tay ấn thì không lạ gì nếu bệnh tuy mang tên là thấpnhưng lại chiếm thế thượng phong!