Hầu như trong mỗi chúng ta ai cũng đều từng bị đau khớp gối. Có thể do tuổi già, do chấn thương, hoặc do mắc các bệnh về khớp gối, bệnh gut, tràn dịch khớp gối… Có nhiều phương pháp để chữa bệnh đau khớp gối như dùng thuốc, vật lý trị liệu hoặc tự chăm sóc. Những trường hợp nặng bệnh nhân có thể phải dùng đến phương pháp phẫu thuật hoặc thay khớp gối nhân tạo.
Nguyên nhân và triệu chứng đau khớp gối

Tại sao bị đau khớp gối

Đau khớp gối là một khiếu nại phổ biến ảnh hưởng đến mọi người thuộc mọi lứa tuổi. Đau khớp gối có thể là kết quả của một chấn thương, chẳng hạn như một dây chằng bị đứt hoặc sụn bị rách. Điều kiện y tế – bao gồm cả bệnh gút, viêm khớp và các nhiễm trùng – cũng có thể gây đau khớp gối.
Nhiều loại đau khớp gối nhẹ đáp ứng tốt với các biện pháp tự chăm sóc. Vật lý trị liệu và đầu gối nẹp cũng có thể giúp giảm đau khớp gối. Trong một số trường hợp, tuy nhiên, đầu gối có thể yêu cầu phẫu thuật sửa chữa.

Các triệu chứng khi đau khớp gối

Các vị trí và mức độ nghiêm trọng của cơn đau khớp gối có thể khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân của vấn đề. Khi bạn bị các dấu hiệu và triệu chứng dưới đây có thể bạn đang bị đau khớp gối:
- Sưng và cứng khớp.
- Đỏ và ấm khi chạm vào.
- Điểm yếu hoặc mất ổn định.
- Tiếng lạo xạo khớp gối.
- Cứng, hoặc không có khả năng đầy đủ thẳng đầu gối.
 
Khi có các triệu chứng sau bạn nên đến gặp các bác sĩ để được điều trị:
- Không thể chịu trọng lượng trên đầu gối.
- Đã sưng đầu gối.
- Không thể hoàn toàn mở rộng hoặc nhún đầu gối.
- Một biến dạng rõ ràng ở chân hay đầu gối.
- Bị sốt, đau, tấy đỏ và sưng ở đầu gối.

Các nguyên nhân dẫn đến tình trạng đau khớp gối, đầu gối

Đau khớp gối có thể được gây ra bởi chấn thương, các vấn đề cơ khí, các loại viêm khớp và các vấn đề khác.
1. Bị thương
Một chấn thương đầu gối có thể ảnh hưởng đến bất kỳ các dây chằng, gân hoặc túi chứa đầy dịch (bursae) bao quanh khớp gối cũng như xương sụn và dây chằng các khớp riêng. Một số chấn thương đầu gối thường bao gồm:
 
ACL chấn thương : Chấn thương ACL là rách dây chằng cruciate trước (ACL) – một trong bốn dây chằng nối xương ống quyển đến xương đùi. Chấn thương ACL là đặc biệt phổ biến ở những người chơi bóng rổ hoặc đi trượt tuyết, bởi vì nó liên quan đến thay đổi đột ngột về hướng.
 
Rách sụn chêm (torn meniscus) : Sụn này được hình thành và hoạt động như một chất hấp thụ sốc giữa xương ống quyển và xương đùi. Nó có thể bị rách nếu đột nhiên xoay đầu gối trong khi mang trọng lượng trên nó.
Viêm bao hoạt dịch đầu gối (bursae): Một số chấn thương đầu gối gây viêm ở bursae, các túi nhỏ của chất lỏng bên ngoài của đệm đầu gối để liên gân và dây chằng trượt trơn tru trên các khớp.
Viêm gân bánh chè: Viêm gân là kích ứng và viêm của một hoặc nhiều dây chằng, dày sợi có gắn cơ bắp đến xương. Trượt tuyết và đi xe đạp dễ bị viêm gân bánh chè, nối các cơ bốn đầu trên mặt trước của đùi để xương ống quyển.
Các nguyên nhân khác
Vỡ xương, sụn. Đôi khi chấn thương hoặc thoái hóa của xương hoặc sụn có thể gây ra một mảnh xương hay sụn vỡ ra và trôi nổi trong không gian chung. Điều này có thể tạo ra bất kỳ vấn đề, trừ khi cơ thể mất cản trở chuyển động khớp gối.
 
Hạn chế khớp gối. Điều này có thể xảy ra từ một sụn rách. Khi một phần sụn vỡ bên trong khớp gối, không thể thẳng hết đầu gối.
 
Trật khớp xương bánh chè. Điều này xảy ra khi xương hình tam giác (xương bánh chè) bao gồm mặt trước của đầu gối phiếu trên, thường ra bên ngoài của đầu gối. Có thể xem lệch mạng và xương bánh chè có thể di chuyển quá nhiều từ phía bên.
Hông hay đau chân. Nếu có hông hay đau chân, có thể thay đổi cách đi bộ để phụ tùng các khớp đau đớn. Nhưng điều này thay đổi dáng đi có thể cản trở sự liên kết của xương bánh chè và diễn ra căng thẳng hơn vào khớp gối. Trong một số trường hợp, vấn đề ở hông hay bàn chân có thể đau đến đầu gối.

Các loại viêm khớp làm đau khớp gối

Viêm xương khớp. Đôi khi được gọi là viêm khớp thoái hóa, viêm khớp xương là loại thường gặp nhất của viêm khớp.
Viêm khớp dạng thấp. Các hình thức suy nhược nhất của viêm khớp, viêm khớp dạng thấp là một tình trạng tự miễn dịch có thể ảnh hưởng đến hầu như bất kỳ khớp trong cơ thể, bao gồm cả đầu gối. Mặc dù viêm khớp dạng thấp là một bệnh mãn tính, nó có xu hướng khác nhau về mức độ nghiêm trọng và thậm chí có thể đến và đi.
Gout. Đây là loại viêm khớp xảy ra khi tinh thể acid uric tích tụ trong các khớp. Trong khi bệnh gút thường ảnh hưởng đến các ngón chân cái, nó cũng có thể xảy ra ở đầu gối.
Bệnh giả Gout. Thường bị nhầm lẫn với bệnh gout, giả gút là do các tinh thể calcium pyrophosphate phát triển trong các dịch khớp. Đầu gối là khớp thường gặp nhất bị ảnh hưởng bởi giả gút.
Viêm khớp nhiễm khuẩn. Đôi khi khớp gối có thể bị nhiễm bệnh, dẫn đến đau, sưng và đỏ. Chấn thương thường có trước khi khởi phát đau. Viêm khớp nhiễm khuẩn thường xảy ra với sốt.

Các bệnh khác làm khớp gối viêm đau

Hội chứng Iliotibial. Điều này xảy ra khi các dây chằng kéo dài từ bên ngoài của xương chậu ra bên ngoài của xương chày trở nên chặt chẽ chà chống lại các phần bên ngoài của xương đùi.
 
Chondromalacia patellae (hội chứng đau patellofemoral). Đây là một thuật ngữ chung đề cập đến đau phát sinh giữa xương bánh chè và xương đùi. Nó phổ biến ở người lớn trẻ tuổi, đặc biệt là những người đã có lệch chi tiết nhỏ của xương bánh chè các, trong các vận động viên và ở người lớn tuổi, người thường phát triển trong điều kiện như là kết quả của bệnh viêm khớp của xương bánh chè.
Bệnh Osgood-Schlatter. Tình trạng này ảnh hưởng đến các khu vực mềm của xương ở gần đầu của xương ống quyển, nơi xương tăng trưởng xảy ra. Phổ biến nhất ở nam người chơi trò chơi hoặc thể thao liên quan đến việc chạy hoặc nhảy. Những khó chịu có thể kéo dài một vài tháng và có thể tiếp tục tái diễn cho đến khi xương của trẻ ngừng phát triển.
Osteochondritis dissecans. Do giảm lưu lượng máu đến hết xương, dissecans osteochondritis là một điều kiện chung, trong đó một mảnh sụn cùng với một lớp mỏng của xương bên dưới nó mất. Nó xảy ra thường xuyên nhất ở nam giới trẻ, đặc biệt là sau một chấn thương đầu gối.

Các yếu tố tăng sự phát triển của đau khớp gối

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ gặp vấn đề ở đầu gối, bao gồm:
Tuổi. Một số loại của các vấn đề đầu gối phổ biến hơn ở những người trẻ – Ví dụ bệnh Osgood-Schlatter viêm gân bánh chè. Những người khác, chẳng hạn như bệnh gút, viêm xương khớp và giả gút, có xu hướng ảnh hưởng đến người lớn tuổi.
Giới tính. Cô gái trẻ có nhiều khả năng hơn là bé trai trải nghiệm ACL rách hoặc trật xương bánh chè. Mặt khác, trẻ trai có nguy cơ lớn của Osgood – Schlatter bệnh viêm gân bánh chè hơn cô gái.
Vượt quá trọng lượng. Thừa cân hoặc béo phì làm tăng áp lực lên các khớp xương đầu gối, ngay cả trong các hoạt động bình thường như đi bộ hoặc đi lên và xuống cầu thang. Nó cũng khiến tăng nguy cơ viêm xương khớp bằng cách thúc đẩy sự phân hủy của sụn khớp.
 
Vấn đề cơ. Một số bất thường về cấu trúc, như có một chân ngắn hơn khác, đầu gối thẳng và thậm chí cả bàn chân phẳng, có thể làm cho dễ bị đau khớp gối.
 
Thiếu tính linh hoạt cơ bắp hoặc sức mạnh. Thiếu sức mạnh và sự linh hoạt là một trong những nguyên nhân hàng đầu của chấn thương đầu gối. Chặt hoặc cơ bắp yếu cung cấp hỗ trợ ít hơn cho đầu gối bởi vì không hấp thụ đủ sự căng thẳng tác dụng lên các khớp.
Một số môn thể thao. Một số môn thể thao đặt áp lực lớn hơn trên đầu gối hơn là làm những môn khác. Trượt tuyết Alpine với xoắn sắc nét và quay của nó và khả năng rơi, bóng rổ của nhảy và trụ, và lặp đi lặp lại đập đầu gối khi chạy hoặc chạy bộ, tất cả tăng nguy cơ chấn thương đầu gối.
Chấn thương trước đó. Có một chấn thương đầu gối trước đó làm cho nó nhiều khả năng là sẽ làm tổn thương đầu gối.

Các biến chứng do đau khớp gối để lại

Không phải tất cả đau khớp gối nghiêm trọng. Nhưng một số chấn thương đầu gối và điều kiện y tế, chẳng hạn như viêm xương khớp, có thể dẫn đến đau ngày càng tăng, tổn thương khớp và thậm chí cả khuyết tật nếu không chữa trị. Và có một chấn thương đầu gối – thậm chí nhỏ làm cho nó nhiều khả năng là sẽ phải chấn thương tương tự trong tương lai.

Các xét nghiệm và chẩn đoán

X – ray. Bác sĩ đầu tiên có thể khuyên nên có X – ray, có thể giúp phát hiện gãy xương và bệnh khớp thoái hóa.
Máy vi tính cắt lớp (CT scan): CT kết hợp máy quét X – quang chụp từ nhiều góc độ khác nhau, để tạo ra hình ảnh cắt ngang của các bên trong cơ thể. CT scan có thể giúp chẩn đoán các bệnh về xương và phát hiện cơ quan lỏng lẻo.
Siêu âm: Công nghệ này sử dụng sóng âm để sản xuất thời gian thực hình ảnh của cấu trúc bên trong và xung quanh đầu gối, và đang làm việc thế nào. Bác sĩ có thể muốn đầu gối vào các vị trí khác nhau trong khi siêu âm, để kiểm tra các vấn đề cụ thể.
Chụp cộng hưởng từ: MRI sử dụng sóng radio và một nam châm mạnh để tạo ra hình ảnh 3-D của các bên trong đầu gối. Kiểm tra này đặc biệt hữu ích trong việc tiết lộ chấn thương đến các mô mềm như dây chằng, sụn, gân và cơ bắp.

Thí nghiệm thử nghiệm

Nếu bác sĩ nghi ngờ bị nhiễm trùng, bệnh gút hay giả gút, có thể có xét nghiệm máu và đôi khi chọc khớp (arthrocentesis), một thủ tục trong đó một lượng nhỏ chất lỏng được lấy ra từ trong đầu gối liên kết với một cây kim và gửi đến một phòng thí nghiệm để phân tích.